BAL ARISI TÜRLERİ VE EKONOMİK BAL ARISI IRKLARI

YAZAR : Büşra BAŞOL, Zootekni

YAZIYA KATKISI BULUNANLAR : Harun KAYACI, Zootekni

Bal arısı türleri tablo da görüldüğü gibi açıkta yuva yapan ve kapalı ortamda yuva yapan türler olarak 2 şekilde sınıflandırılmaktadır.

 

Bu sınıflandırmaya bakılacak olursa genelde üretimi yapılan ırklar kapalı ortamda yuva yapan türlerden yapılmaktadır. Özellikle de Apis mellifera türüne ait olan 4 tane önemli ekonomik bal arısı ırklarıdır. Bunlar;

  1. Apis mellifera ligustica (İtalyan Bal Arısı)
  2. Apis mellifera mellifera (Avrupa Esmer Arısı)
  3. Apis mellifera carnica ( Karniyol Arısı)
  4. Apis mellifera caucasica (Kafkas Arısı)

  Arı serisi dizimizde öncelikle sizlere üretimi yapılan bu 4 bal arısı ırklarının özelliklerinden bahsedeceğim. Özellikle yetiştiricilikte ilk önce doğru ırkı seçerek başlanmalıdır. Bu nedenle ilk önce ırkları tanıyacağız.

Yetiştiricilikte arıların dil uzunluğu derin tüplü çiçeklerden yararlanabilme açısından önemli olmakla beraber uysal olmaları (çalışma açısından), oğul verme eğiliminin düşük olması, kışlama kabiliyetinin yüksek olması (kışı atlatma güçleri), yağmacılık ve şaşırmanın az olması en önemli kriterlerdir. Buna göre ırklar seçilmeli ya da elimizde olan ırkın özelliklerini bilerek yetiştiricilik yapılmalıdır.

İtalyan Bal Arısı

Avrupa Esmer Bal Arısı

Karniyol Bal Arısı

Kafkas Bal Arısı

Köken: İtalya- Sicilya Adası

Kışları uzun süren, ılıman, nemli; Yazları kurak geçen yerlerde yetiştiriciliğinin yapılmasına uygundur. Kısacası sıcak bölge ikliminde yetiştiriciliğe uygundur.

Dil uzunluğu 6,3-6,6 mm arasındadır. Nispeten uzun sayılır.

Karın rengi (kitin rengi), parlak sarı renkli olup benekli bantlar bulunur.

Genelde uysaldır.

Çoğalma kabiliyeti yüksektir.

Oğul verme eğilimleri düşüktür.

Kışın fazla bal tüketirler

Petek örme hızı yüksektir.

Yağmacılık ve şaşırma eğilimleri yüksektir.

Kışlama kabiliyeti yüksektir.

Köken: Orta Avrupa Alplerinin Batısı, kuzeyi ve Orta Rusya’dır.

Dil uzunluğu 5.7-6.4 mm arasındadır Kısa dillidir.

Vücutları uzun ve seyrek kıllıdır.

Renkleri siyahtır.

Hırçındırlar.

Oğul verme eğilimi yüksektir.

Kışlama yetenekleri yüksektir.

İlkbaharda yavaş gelişirler.

Bal verimleri düşüktür.

Köken: Slovenya

Koyu renkli, kısa ve sık kıl örtüsüne sahiptir.

En uysal ırk.

Dil uzunluğu 6,4-6.8 mm arasındandır. Uzun sayılabilir.

Oğul verme eğilimi yüksek.

Kışlama yeteneği normal

Şaşırma eğilimi ve yağmacılık düşük.

Çok az propolis toplarlar.

Adaptasyon kabiliyeti yüksek

Köken: Kafkasya’nın yüksek vadileri

Dış görünüş bakımından Karniyol ırkına benzemektedir. Sadece kıl rengi daha açık gridir.

Dil uzunluğu 7.2 mm’ye kadar çıkabilir. En uzun dilli arıdır.

Bal verimi yüksektir.

Kış için fazla bal depolarlar

Uysaldırlar

Nektar akımı başlar başlamaz yavru üretimini bırakıp nektar toplarlar.

İyi yavru yetiştirirler.

Güçlü koloniler kurarlar.

Çok fazla propolis kullanırlar.

Şaşırma ve yağmacılık özelliği yüksektir.

 

KAFKAS ARI, Kaynak ( Credit ), http://hobimhayvanlar.com/

Son olarak da yerli ırk olan Anadolu arısı (Apis mellifera anatoliaca) ‘ndan bahsetmek istiyorum. Bu ırk Anadolu’nun büyük kısmına yayılış göstermekle beraber ıslah çalışmaları için İngiltere ve Amerika’ya götürülmüştür. Anadolu arısı esmer renktedir. Uysaldırlar, Kışlama kabiliyeti iyidir, yön belirleme kabiliyeti oldukça fazladır, kıt koşullarda dahi bal biriktirebilir, fazla propolis taşırlar. Aslında bu arı ırkı da diğer yerli ırklarımız gibi zor koşullarda bizlerin ihtiyacını karşılayacak kadar üretim yapmaktadır.

Sizlere en çok üretimi yapılan ekonomik ırklardan bahsettik. Bu ırklar dışında Kıbrıs, Suriye, Belfast (hibrit ırk) arıları gibi bir çok arı ırkı bulunmaktadır.Ayrıca unutulmamalıdır ki: ırk seçiminde saf ırk bulmamız çok düşüktür, çünkü Kraliçe arı ömründe bir kere çiftleşme uçuşuna çıkar ve çiftlleşme erkek arı toplanma alanında gerçekleşir. Bu alanda hepsi aynı ırk olsa dahi yakın arılıktan başka ırka ait erkek arı gelebilir.Dolayısıyla ırklara %100 saf denmesi doğru bir ifade değildir. Irk seçiminde yapmamız gereken ise yukarıda belirttiğimiz özelliklere göre  gözlem ve fenotip olarak ayrımının yapılması ve aldığımız arılıkta çoğunluğun hangi ırk ve ırk melezleri olduğunu bilmemiz seçimlerimizde yardımcı olacaktır.

Arı dizisi yazımızda ekip arkadaşım Selçuk Üniversitesi Zootekni bölümü öğrencisi Harun Kayacı arkadaşımın katkılarından dolayı çok teşekkür ederim. Umuyorum ki bu zor günleri en kısa zamanda atlatmak dileğiyle sağlıkla kalın evde kalın.

YAZAR İNSTAGRAM ADRESİ İÇİN TIKLAYIN 

HARUN KAYACI İNSTAGRAM ADRESİ İÇİN  TIKLAYIN

CEVRİMİCİCİFTCİ.COM İNSTAGRAM ADRESİ İÇİN TIKLAYIN

 

Check Also

ZİRAAT MÜHENDİSİ MERVE GÜLİSTAN AYDIN İLE RÖPORTAJIMIZ

Seminerlerden çiftliğe,toplantı odasına kadar kadın ziraat mühendisleri,daha iyi bir üretim hazırlamak için çalışıyorlar.Bu görevlerinde onları …