KOYUN YETİŞTİRİCİLİĞİNE NASIL BAŞLAMALIYIZ ?

YAZAR : ERDOĞAN TANIŞ ( UŞAK ÜNİVERSİTESİ )

EDİTÖR : VEYSİ TOPKAÇ ( ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ )

 

Günümüzde kent hayatının stresi, doğal beslenme isteği, geçim zorluğu ve sosyal medyada, televizyon programlarında köy hayatına, tarıma özendirici içeriklerin artmasıyla insanlar köye taşınmak tarım ve hayvancılık yapmak istemektedir.

 Hayvancılık yapmak isteyenler yatırım maliyetleri biraz daha düşük olan, yem piyasasından nispeten daha az etkilenen ve meradan daha iyi yararlanabilen koyunculuğa heves etmekteler .

Koyunculuk kararı alırken nelere dikkat etmeliyiz?

Kendimize şu soruları sormalıyız;

Hayvanları seviyor muyum, bu iş için yeterli sermayeye sahip miyim, ailemin bu konuda fikri ne, yapacağım iş için lükslerimden, zamanımdan, uykumdan feragat edebilir miyim?. Cevabınız evet ise sonraki gereksinimlere geçelim .

 

Koyunculuk, çobanımı tutarım maaşını veririm elimi değirmem iki kuzu alırım birisini masraf sayarım diğeri kar kalır diye başlanırsa gidişi batıştan başka bir yere olmaz. Hayvancılığın genel kuralı budur çizmeyi giymeden bu işi yapmak pek mümkün değildir.Bazı bölgelerde koyunlar sıcaktan otlayamaz bu yüzden insanlar uyurken siz koyunlarla olursunuz geceniz gündüzünüz birbirine girer sosyal hayattan koptuğunuz zamanlar olur . Doğum zamanları uyuyamadığınız geceler ve bazı doğumlarda bir kuzuyu hayatta tutabilmek için saatlerce uğraşırsınız bu yüzdenbütün bunları göze almalı,  kendinizi bir nevi bu işe adamalısınız.

İlk önce pazarımızı bulmalıyız ki arzımızı ona göre belirleyelim sonra dahangi  koyunculuğu yapacağımıza karar vermeliyiz çünkü bundan sonraki adımlarımızı yapacağımız çeşide göre atmalıyız. Koyunculuk içinde çeşitlere ayrılır bunlar ;

*Damızlık yetiştiriciliği

*Kuzu besiciliği

*Süt koyunculuğu

*Kasaplık kuzu yetiştiriciliği

Bunlar iç-içe de olabilir.

 

 

 

 

Buna karar verdikten sonra iklimin coğrafyanın sunduğu şartları ve ekilebilir arazimizi göz önünde bulundurarak entansif(çiftlik içinde koyunculuk )hayvancılık mi yoksa ekstansif (meraya dayalı)hayvancılık mı yapacağımıza karar vermeliyiz . Kaba ve kesif yeminizin ne kadarını yetiştirirseniz yem piyasasından o kadar az etkilenirsiniz buda size ekonomik özgürlük sağlar.İçeride bakılan koyunların günlük ortalama yem maliyetleri 1.7 TL’dir. 200 koyunumuz olduğunu düşünürsek günlük ortalama 340 TLye tekabül eder planlarımızı bu doğrultuda yapmalıyız.

Şartlar ve isteğimiz entansif koyunculuk yapmaya karar verdirmişse en doğru ırkı en uygun zamanda ve en az maliyetle çiftliğimize almalıyız. İlk kriterimiz seçtiğimiz ırkın bulunduğumuz iklime olan adaptasyonu olmalıdır. Süt koyunculuğu yapacaksak doğurgan ve yüksek süt verimine sahip ırklara yönelmeliyiz. Kasaplık kuzu yetiştireceksek en önemli kriterleri göz önünde bulundurmalıyız. Bunlar: kolay kızgınlık göstermesi, annelik içgüdüsü, yüksek döl verimi, kuzularda hızlı gelişim olması, karkas randımanı, et kalitesi ve yemden yararlanma yeteneğidir. Damızlık yetiştiriciliğinde ise yüksek kaliteli saf ırklara sahip olmalıyız ve pedigrili satış yapıyorsak ön planda oluruz .

 

Ekstansif koyunculuk yapacaksak meradan en iyi şekilde yararlanan, dayanıklı, ot seçmeyen, yürümeye gezinmeye uygun donanımlı ırkları seçmeliyiz. 8 ayda 1 kuzulatma yaparak ve işçilik kendimize aitse daha net para kazanabiliriz . Koyunculukta beslenmesine en fazla ihtimam göstereceğimiz 3 dönem vardır bunlar ;

Aşım dönemi, gebeliğin son 1 ayı ve doğumdan sonraki ilk 1 aydır. Aşım dönemi öncesi flushing uygulaması gebeliğin toplulaşması ve çoğuz doğumu tetikler koçlara da uygulamak gerekebilir. Doğum öncesi 1 ay ve doğumdan sonraki 1 ayda koyunların artan besin madde  ihtiyaçlarına cevap vermeniz hem anne hem de kuzu sağlığını olumlu yönce etkiler bu hassas dönemi en az kayıpla atlatmanızı sağlar. Her zaman zooteknistler ve veteriner hekimlerle iletişim halinde olmanız acemilik döneminizi kolay atlatmanızı ve daha profesyonelce hayvancılık yapmanızı sağlar. Çevrenizde uzun zamandır çobanlık yapanların tecrübelerinden yararlanmakta faydanıza olacaktır .

Koyunculukta yer seçimi hayatı önem taşır. Yeriniz meraya, pazara, suya, elektriğe ve yerleşim yerlerine uygun yerde olmalı ki kalıcı olarak yaptığınız ağılla alakalı gelecekte sorun yaşamayasınız.

 

Süt koyunculuğu dışında koyunların barınak ihtiyacı diğer çiftlik hayvanlarına göre daha az maliyetle yapılabilir. İklim şartlarına, koyun ırkının isteklerine göre olmak kaydıyla çadır ya da atıl malzemelerden ağıl yapılabilir betona çok para gömmeye gerek duyulmaz . Koyun başına 1.5 metrekare ve kuzulu koyun için 2.5 metrekare kapalı alan hesaplamalıyız. Yatırım maliyetlerimizi ne kadar azaltırsak amorti etme süremiz kısalır. Yapacağımız ağıllar bölgenin iklim özelliklerine, hakim rüzgarlara ve yağış rejimine göre olmalıdır. Ilıman bölgelerde koyunculuk yapacaksak kuzey tarafı kapalı ve yağmuru geçirmeyecek çatıya sahip sundurmalı ağıllar işimizi görecektir. Soğuk bölgelerde ise kapalı ağıllar tercih edilmelidir. Hayvanlar sıcaktan ve kirli havadan soğuğa göre daha fazla etkilenirler. Kapalı ağıllarda havalandırmaya özen gösterilmelidir. Bir koyunun saatte yaklaşık 4 metreküp temiz havaya ihtiyacı vardır. Koyunların önünde sürekli su bulunmaması verim kayıplarına neden olur ağıl planlamasında buna özen gösterilmelidir.Kapalı ağıllar L , T ve U tipi olarak üçe ayrılır. Ağıl yerinin durumuna, diğer ağıl bölümlerine ve hakim rüzgarlara göre ağıl tipi seçilir.Yüksekliği traktör girecek kadar olmalıdır. Ağıl yaparken işçiliği en aza indirmek için gerekli düzenlemeleri yapmak zaman tasarrufu sağlar sizde koyunlarla daha fazla ilgilenebilirsiniz .

 

Doğru planlama başarı şansımızı artırır . İşletmemize koyunları getirmeden önce gerekli ve zamanında yem tedarik etmeliyiz zamanında ve peşin parayla alınan yem hammaddelerini %50 ye kadar daha ucuza tedarik edebiliriz giderlerin yaklaşık %75inin yem giderleri olduğunu düşünürsek büyük bir kazanç olacaktır. Yemlerin kendilerini ya da finansmanını ayarlamadan koyunlarınızı almamanızı öneririm .Yıllık yem planlaması yaparken zooteknistinizden yardim alınız.

 

Koyunculuğa başlamadan damızlık işletmesi mı süt işletmesi mı vs karar vermek için bulunduğunuz bölge ve talebe göre hareket etmelisiniz Marmara, Ege gibi nüfus yoğunluğuna sahip bölgelerde lacaune, assaf ve sakız gibi ırklar alarak süt üretmeniz pazar kolaylığı ve değerinde süt satma imkanı verir.

 Bulunduğunuz bölgede koyuna ilgi artışıve damızlık koyun açığı varsa yüksek verimli saf ırklardan bulabiliyorsanız, maddi durumunuza göre Türkiye de adaptasyon sorunu yaşamayan merinolandschaf ve alman karabaş, ile de france, alman et merinosu gibi yada verimli yerli ırklarımızdan tahirova , bafra, ramlıç vb ırklarının damızlık kuzularını yetiştirebilirsiniz.

Bulunduğunuz bölgedeki meraların kalitesine göre ise dağlık kayalık zayıf meralarda dağlıç ırkı,mor karaman; akkaraman, hamdani gibi kombine verimli yerli ırklarımızın, düz ve daha verimli meralarda kıvırcık, anadolu merinosu , bafra ,karya, tahirova, karacabey merinosu gibi ırklarımızın yetiştiriciliğini yapabilirsiniz .

Yeni başlayanların 50-200 adet arasında bir sayıyla başlamaları uygundur.Koyunların sağlıklı, genç, uygun ırkta, saf ve gebelik kontrolü yaptırarak brucella ve tüberküloz testleri yapılmış gebe koyunları güvenilir kişi ve kurumlardan almaları daha sağlam adımlar atmalarını sağlayacaktır. Koyunlar getirilince veteriner hekim kontrolünde gerekli aşılar ve koruyucu önlemler alınmalıdır.

NOT : YAZI SORUMLULUĞU YAZARA AİTTİR.YAZI İLE İLGİLİ SORULARINIZI; https://www.instagram.com/erdoganttanis/ hesabından sorabilirsiniz.

CEVRİMİCİCİFTCİ.COM İNSTAGRAM HESABI; https://www.instagram.com/cevrimiciciftci_com/

 

Check Also

ZİRAAT MÜHENDİSİ MERVE GÜLİSTAN AYDIN İLE RÖPORTAJIMIZ

Seminerlerden çiftliğe,toplantı odasına kadar kadın ziraat mühendisleri,daha iyi bir üretim hazırlamak için çalışıyorlar.Bu görevlerinde onları …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.